Gmina Nysa zapłaciła 74 189,60 zł za pomnik powodziowy wykonany niezgodnie z umową

Pomnik stanął przy ul. Wyspiańskiego w Nysie. Jego wykonawcą był Marian

Molenda, wybrany przez gminę z wolnej ręki, bez zapytania o oferty innych

podmiotów. Uzasadnieniem wyboru był „niepowtarzalny talent" artysty. Umowę,

opiewającą na kwotę wynikającą z wstępnego kosztorysu 109 000 zł, podpisała

22 grudnia 2025 r. Elwira Ślimak. Kosztorys przewidywał m.in. 30 000 zł za

betonowy słup z fundamentem, 8 000 zł za litery oraz 10 000 zł za

oświetlenie.

W lutym 2026 r. Molenda wnioskował o zamianę szkła – wycenionego w

kosztorysie na 20 000 zł – na żywicę, którą sam wycenił na około 4 600 zł.

Naczelnik wydziału kultury Renata Burek zaopiniowała zmianę jednym zdaniem,

a Elwira Ślimak podpisała aneks tego samego dnia. Cena umowy nie zmieniła

się.

W kolejnych miesiącach terminy wykonania prac przesuwano trzykrotnie,

każdorazowo w dniu ich upływu lub dzień wcześniej. Takie działanie

skutecznie chroniło wykonawcę przed naliczeniem kar umownych. W maju

Molenda tłumaczył opóźnienia „przedłużającymi się procedurami pozwolenia na

budowę", choć wniosek o to pozwolenie złożył dopiero 23 lipca.

7 września Renata Burek i Marian Molenda podpisali protokół odbioru prac

wartych 93 000 zł. Potwierdzili w nim – po deklarowanej „weryfikacji

dokumentacji" – że znak V jest z żywicy epoksydowej zgodnie z umową, klin z

brązu, a pomnik prawidłowo posadowiony. Żaden z tych punktów nie odpowiadał

rzeczywistemu stanowi. Urząd przyznał później na piśmie, że dokumentacji

nie weryfikował, lecz jedynie obejrzał pomnik. Z dziennika budowy wynika,

że pomnik ustawiono na fundamencie 8 września – dzień po podpisaniu

protokołu odbioru. Marian Molenda wystawił fakturę na 93 000 zł dwa dni po

podpisaniu protokołu.

Artysta przyznał później w wywiadzie dla Gazety Wyborczej, że obie strony

wiedziały już we wrześniu o usterkach, ale – jak powiedział – „chodziło

głównie o odbiór", żeby zdążyć przed rocznicą powodzi.

14 września spisano kolejny protokół, stwierdzający siedem wad i nazywający

znak V wprost „pleksą". Kordian Kolbiarz podpisał ten protokół z datą 16

września – tego samego dnia, w którym odsłonięto pomnik i udostępniono go

mieszkańcom. Gmina zawiadomiła nadzór budowlany o zakończeniu budowy

dopiero 24 września, niekompletnie, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia

brakującego projektu.

Po odsłonięciu w internecie zaczęły pojawiać się zdjęcia zacieków kleju,

rys i łatanego betonu. 21 września, po fali krytyki, urzędnicy wpisali do

protokołu, że znak V jest z innego tworzywa niż deklarowane, a klin z

mosiądzu. Tego samego dnia wykonawca poinformował e-mailem, że „poprawki

zostały wykonane". Protokół z tej samej daty stwierdzał jednak, że żadna z

siedmiu wad nie została usunięta. Mimo to Piotr Bobak i Renata Burek

podpisali odbiór końcowy.

Na sesji Rady Miejskiej w październiku Elwira Ślimak przyznała, że „ten

pomnik nie nadawał się do odbioru". Jednocześnie twierdziła, że wykonawca

przyznał się do tego „uczciwie". Nysa Patrzy zwróciła uwagę, że podczas

uroczystości odsłonięcia pomnika Molenda mówił z mównicy o symbolice

„szkła" i o klinie „wykonanym w brązie".

30 września, w ostatnim dniu terminu płatności, Piotr Bobak podpisał z

rzeźbiarzem porozumienie o wstrzymaniu pieniędzy do czasu pełnej zgodności

pomnika z umową. Urząd wyznaczył „nieprzekraczalny termin do 16

października".

16 października podpisano protokół stwierdzający, że znak V i klin nadal

nie są zgodne z umową, wady przy napisach i ślady kleju nie zostały

usunięte. Marian Molenda oświadczył, że niczego nie wymieni, ponieważ

musiałby zniszczyć pomnik. Według ustaleń Nysa Patrzy gmina dysponowała w

tym momencie wstrzymanymi środkami, zawartą umową oraz prawem do zlecenia

poprawek innemu wykonawcy na koszt wykonawcy. Nie skorzystała z żadnej z

tych możliwości.

21 października Renata Burek wysłała prof. Molendzie e-mail z kwotą korekty

faktury, prosząc o jej dostarczenie „jutro", i jednocześnie przypomniała o

złożeniu faktury końcowej na pełne 10 000 zł. Profesor wystawił obie

faktury tego samego dnia.

22 października Kordian Kolbiarz i skarbnik Marian Lisoń podpisali notę

obciążającą wykonawcę karą 8 720 zł za 16 dni spóźnienia. Nysa Patrzy

wskazuje, że z dziennika budowy wynika, iż samo spóźnienie przy głównym

etapie prac wyniosło co najmniej 10 dni, a nie 7 przyjętych przez urząd.

Kary za nieusunięte wady, należne gminie za każdy dzień zwłoki, nie

naliczono wcale. Tego samego dnia na kartach wydatków poświadczono, że

zadanie wykonano „zgodnie z umową", wpisując jednocześnie „obniżenie

wynagrodzenia tytułem nienależytego wykonania umowy".

23 października gmina wypłaciła należność, regulując fakturę końcową prawie

trzy tygodnie przed terminem płatności. Łączna kwota wypłacona wykonawcy

wyniosła 74 189,60 zł – o 26 090,40 zł mniej niż wynikało z umowy po

aneksie. Nysa Patrzy wskazuje, że w dokumentach nie ma żadnej wyceny,

ekspertyzy ani notatki wyjaśniającej sposób wyliczenia tej kwoty obniżki.

Niezgodności materiałowe – pleksi zamiast szkła lub żywicy epoksydowej oraz

mosiądz zamiast brązu – pozostają w pomniku na stałe. Nysa Patrzy ocenia,

że tymi dokumentami powinny zająć się właściwe organy kontrolne, i stawia

pytanie, jak wyglądają odbiory inwestycji gminnych wartych znacznie więcej,

skoro przy obiekcie za kilkadziesiąt tysięcy złotych urzędnicy podpisywali

protokoły potwierdzające materiały, których nie sprawdzili, i ustawienie

pomnika, które jeszcze nie nastąpiło.

Zdjęcie: Nysa Patrzy