Prawomocny wyrok w sprawie fermy w Domaszkowicach – sześć osób skazanych za nielegalną hodowlę trzody chlewnej
Sąd Okręgowy w Opolu utrzymał w mocy wyrok skazujący sześć osób z rodziny B. za nielegalne prowadzenie hodowli trzody chlewnej w Domaszkowicach. Każda z nich została skazana na 8 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu oraz 10 tys. zł nawiązki.
Wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z 21 stycznia 2026 roku stał się prawomocny po tym, jak Sąd Okręgowy w Opolu oddalił apelację złożoną przez wszystkich sześcioro oskarżonych. Sąd pierwszej instancji uznał ich za winnych z art. 182 § 1 Kodeksu karnego i wymierzył każdemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na rok oraz nawiązkę w wysokości 10 tys. zł na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Oskarżeni nie przyznali się do winy.
Ferma działała w budynkach po dawnej rolniczej spółdzielni produkcyjnej w Domaszkowicach, w odległości mniejszej niż 500 metrów od domów mieszkańców. W latach 2020–2023 utrzymywano tam około 8 tysięcy świń w systemie bezściółkowym. Formalnie hodowla funkcjonowała jako kilka odrębnych gospodarstw prowadzonych przez różnych członków rodziny B., co pozwalało omijać część przepisów środowiskowych.
Sąd ustalił, że gnojowica była wylewana poza dopuszczalnymi terminami – do polnych rowów, lasu i na drogi. W uzasadnieniu wyroku przywołano również sprawę wycieku gnojowicy do Domaszkowickiego Potoku.
Sprawa ma wieloletnią historię. W latach 2011–2021 do burmistrza Nysy wpłynęło 47 zgłoszeń dotyczących działalności fermy. Interwencje kierowano m.in. do Prokuratury Rejonowej w Nysie, Prokuratury Okręgowej w Opolu, Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu oraz do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Głównym problemem dla mieszkańców był intensywny odór z budynków fermy i z gnojowicy rozlewanej na polach, a także obawy o zanieczyszczenie rowów i cieków wodnych.
W 2019 roku Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uznał chlewnie za jedną instalację i nakazał wstrzymanie działalności. Decyzję tę uchylił jednak Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wskazując, że odrębni właściciele oznaczają brak jednej instalacji w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Opolu przeprowadził też ankietę wśród mieszkańców dokumentującą uciążliwości związane z funkcjonowaniem fermy.
W październiku 2023 roku Opolski WIOŚ ponownie nakazał wstrzymanie działalności fermy, wyznaczając termin do 29 lutego 2024 roku. Miesiąc później, w listopadzie 2023 roku, Prokuratura Rejonowa w Nysie skierowała do sądu akt oskarżenia z art. 182 § 1 Kodeksu karnego. Proces przed Sądem Rejonowym w Nysie trwał blisko dwa lata.
Przez cały okres sporu mieszkańców Domaszkowic i Kubic reprezentowały Edyta Wąs, sołtys Domaszkowic, oraz Agnieszka Białochławek, sołtys Kubic. Obie są współzałożycielkami Stowarzyszenia Nysa Patrzy. Według informacji opublikowanych przez stowarzyszenie, mieszkańcy przez lata dokumentowali uciążliwości zdjęciami i nagraniami oraz interweniowali u kolejnych instytucji.
Nysa Patrzy wskazuje, że obie sołtyski angażują się również w działania przeciwko planowanej budowie biogazowni w Domaszkowicach.
Zdjęcie: Nysa Patrzy